Lefatšeng la rona le nang le motlakase, ho utloisisa hore na o hloka motlakase o mong (AC) kapa motlakase o tobileng (DC) ke ntho ea bohlokoa ho fehleng lisebelisoa ka katleho, ka mokhoa o sireletsehileng le ka theko e tlaase. Tataiso ena e tebileng e hlahloba liphapang tsa bohlokoa lipakeng tsa AC le DC, lits'ebetso tsa tsona tse fapaneng, le mokhoa oa ho khetholla hore na ke mofuta ofe oa hona joale o loketseng litlhoko tsa hau tse ikhethileng.
Ho utloisisa Matla a AC le a DC
Liphapang tsa Motheo
| Tšobotsi | AC (Motlakase o Fetolanang) | DC (Motlakase o Otlolohileng) |
|---|---|---|
| Phallo ea elektrone | E fetola tsela nako le nako (50/60Hz) | E phalla ka tsela e ts'oanang ka lehlakoreng le le leng |
| Palo ea li-volts | E fapana ka sinusoid (mohlala, 120V RMS) | E lula e tsitsitse |
| Moloko | Litsi tsa motlakase, li-alternator | Libetri, lisele tsa letsatsi, li-rectifier |
| Phetisetso | E sebetsa hantle maetong a malelele | Ho molemo bakeng sa maeto a makgutshwane |
| Phetoho | Ho hlokahala sesebelisoa sa ho lokisa lintho ho fumana DC | E hloka inverter ho fumana AC |
Papiso ea Waveform
- AC: Leqhubu la sine (le tloaelehileng), leqhubu la sekwere, kapa leqhubu la sine le fetotsoeng
- DC: Motlakase oa mohala o bataletseng (DC e pulsed e teng bakeng sa lits'ebetso tse ling)
Ha ka 'Nete U Hloka Matla a AC
1. Lisebelisoa tsa Lapeng
Matlo a mangata a fumana motlakase oa AC hobane:
- Meralo ea motheo ea khale: E etselitsoe AC ho tloha Ntoeng ea Metsi
- Ho lumellana ha transformer: Phetoho e bonolo ea motlakase
- Ts'ebetso ea enjene: Li-motor tsa induction tsa AC li bonolo/li theko e tlase
Lisebelisoa tse hlokang AC:
- Lihatsetsi
- Li-air conditioner
- Mechini ea ho hlatsoa
- Mabone a incandescent
- Lisebelisoa tsa motlakase tsa setso
2. Lisebelisoa tsa Liindasteri
Lifeme li itšetleha ka AC bakeng sa:
- Matla a mekhahlelo e meraro(bokgoni bo phahameng)
- Lienjene tse kholo(taolo e bonolo ea lebelo)
- Kabo ea sebaka se selelele
Mehlala:
- Lipompo tsa indasteri
- Mekhoa ea ho tsamaisa thepa
- Li-compressor tse kholo
- Lisebelisoa tsa mochini
3. Sistimi e hokahaneng le Gridi
Matla a ts'ebeliso ke a AC hobane:
- Tahlehelo e tlase ea phetiso ka motlakase o phahameng
- Phetoho e bonolo ea motlakase
- Ho lumellana ha jenereithara
Ha Matla a DC a le Bohlokoa
1. Lisebelisoa tsa Elektroniki
Lisebelisoa tsa elektroniki tsa sejoale-joale li hloka DC hobane:
- Li-semiconductor li hloka motlakase o tsitsitseng
- Litlhoko tsa nako e nepahetseng
- Kutloisiso ea polarity ea likarolo
Lisebelisoa tse tsamaisoang ke DC:
- Li-smartphone/lilaptop
- Mabone a LED
- Lik'homphieutha/liseva
- Lisebelisoa tsa elektroniki tsa likoloi
- Li-implant tsa bongaka
2. Mekhoa ea Matla a Nchafatsoang
Liphanele tsa letsatsi ka tlhaho li hlahisa DC:
- Lihlopha tsa letsatsi: 30-600V DC
- Libetri: Motlakase oa DC oa lebenkele
- Libetri tsa motlakase: 400-800V DC
3. Mekhoa ea Lipalangoang
Likoloi li sebelisa DC bakeng sa:
- Lienjene tsa ho qala(12V/24V)
- Mechini ea motlakase ea motlakase(DC e nang le motlakase o phahameng)
- Lifofane(botšepehi)
4. Mehala ea puisano
Melemo ea DC:
- Ho tsamaisana ha betri le bekapo
- Ha ho na ho hokahanya maqhubu
- Motlakase o hloekileng bakeng sa lisebelisoa tse bonolo
Lintlha tsa Bohlokoa tsa Liqeto
1. Litlhoko tsa Sesebelisoa
Tlhahlobo:
- Li-label tse kenang lisebelisoa
- Liphetho tsa adaptara ea motlakase
- Litlhaloso tsa moetsi
2. Mohloli oa Matla o Fumanehang
Nahana ka:
- Matla a gridi (hangata AC)
- Betri/letsatsi la letsatsi (hangata DC)
- Mofuta oa jenereithara
3. Mehopolo ea Sebaka
- Sebaka se selelele: AC e sebetsa hantle haholo
- Sebaka se sekhutšoanyane: Hangata DC e betere
4. Bokgoni ba Phetoho
Phetoho ka 'ngoe e lahleheloa ke matla a 5-20%:
- AC→DC (tokiso)
- DC→AC (phetoho)
Phetoho Pakeng tsa AC le DC
Phetoho ea AC ho ea ho DC
Mekhoa:
- Lisebelisoa tsa ho lokisa lintho
- Leqhubu le halofo (le bonolo)
- Leqhubu le felletseng (le sebetsang hantle haholoanyane)
- Borokho (bo atileng haholo)
- Lisebelisoa tsa Matla tsa Mokhoa o Fetotsoeng
- E sebetsa hantle haholo (85-95%)
- E bobebe/e nyane
Phetoho ea DC ho ea ho AC
Mekhoa:
- Li-inverter
- Leqhubu la sine le fetotsoeng (le theko e tlase)
- Leqhubu le hloekileng la sine (le bolokehileng ka elektroniki)
- Thae ea gridi (bakeng sa litsamaiso tsa letsatsi)
Mekhoa e Hlahang ea Phano ea Motlakase
1. Li-Microgrid tsa DC
Melemo:
- Tahlehelo e fokotsehileng ea phetoho
- Kopanyo e betere ea letsatsi/betri
- E sebetsa hantle haholo bakeng sa lisebelisoa tsa elektroniki tsa sejoale-joale
2. Phetiso ea DC e nang le Voltage e Phahameng
Melemo:
- Tahlehelo e tlase maetong a malelele haholo
- Lisebelisoa tsa cable tlas'a leoatle
- Kopanyo ea matla a nchafatsoang
3. Phano ea Matla a USB
Ho atoloha ho:
- Matla a ho laola a phahameng (ho fihlela ho 240W)
- Lisebelisoa tsa lapeng/ofising
- Mekhoa ea likoloi
Mehopolo ea Polokeho
Likotsi tsa AC
- Kotsi e phahameng ea ho tšoha ho bolaeang
- Likotsi tsa ho phatloha ha arc
- E hloka ho thibela ho ruruha ho eketsehileng
Likotsi tsa DC
- Li-arcs tse tsitsitseng
- Likotsi tsa potoloho e khuts'oane ea betri
- Tšenyo e amang polarity
Papiso ea Litšenyehelo
Litšenyehelo tsa ho kenya
| Sistimi | Litšenyehelo tse Tloaelehileng |
|---|---|
| Ntlo ea AC | 1.5−3/watt |
| K'homphieutha e nyane ea DC | 2−4/watt |
| Lisebelisoa tsa phetoho | 0.1−0.5/watt |
Litšenyehelo tsa Ts'ebetso
- Hangata DC e sebetsa hantle haholo (liphetoho tse fokolang)
- Meralo ea motheo ea AC e thehiloe haholoanyane
Mokhoa oa ho Fumana Litlhoko tsa Hao
Bakeng sa Beng ba Matlo
- Lisebelisoa tse tloaelehileng: AC
- Lisebelisoa tsa elektroniki: DC (e fetoletsoe sesebelisoa)
- Mekhoa ea letsatsiKa bobeli (tlhahiso ea DC, kabo ea AC)
Bakeng sa Likhoebo
- Liofisi: Haholo-holo ke AC le lihlekehleke tsa DC
- Litsi tsa data: Ho ea kabong ea DC
- Indasteri: Boholo ba AC e nang le li-control tsa DC
Bakeng sa Lisebelisoa tsa Selefouno/Hole
- Li-RV/likepe: E tsoakiloe (AC ka inverter ha ho hlokahala)
- Likamore tse kantle ho gridi: DC-centric e nang le bekapo ea AC
- Lisebelisoa tsa masimoKa tloaelo DC
Bokamoso ba Kabo ea Matla
Sebaka se ntseng se fetoha se fana ka maikutlo a latelang:
- Marangrang a mang a DC a lehae
- Mekhoa ea AC/DC e kopaneng
- Bafetoleli ba bohlale ba laolang ka bobeli
- Kopanyo ea DC ea koloi ho ea ho gridi
Litlhahiso tsa Litsebi
Nako ea ho Khetha AC
- Ho matlafatsa dienjini/disebediswa tsa setso
- Mekhoa e hokahaneng le gridi
- Ha ho tsamaellana ha lefa ho le bohlokoa
Nako ea ho Khetha DC
- Lisebelisoa tsa elektroniki
- Mekhoa ea matla a nchafatsoang
- Ha bokgoni bo le bohlokwa
Litharollo tsa Motsoako
Nahana ka litsamaiso tse latelang:
- Sebelisa AC bakeng sa kabo
- Fetolela ho DC sebakeng sa heno
- Fokotsa mehato ea phetoho
Liphoso Tse Tloaelehileng Tse Lokelang ho Qojoa
- Haeba disebediswa tsohle di sebedisa AC
- Lisebelisoa tse ngata tsa elektroniki tsa sejoale-joale li hlile li hloka DC
- Ho hlokomoloha tahlehelo ea phetoho
- Phetoho e 'ngoe le e 'ngoe ea AC/DC e senya matla
- Ho hlokomoloha litlhoko tsa motlakase
- Bapisa mofuta oa hona joale LE motlakase
- Ho hlokomoloha maemo a polokeho
- Mekhoa e fapaneng ea AC khahlanong le DC
Mehlala e Sebetsang
Sistimi ea Letsatsi ea Lapeng
- DC: Liphanele tsa letsatsi → molaoli oa tjhaja → libeteri
- AC: Inverter → lipotoloho tsa malapa
- DC: Li-adapter tsa motlakase tsa sesebelisoa
Koloi ea Motlakase
- DC: Betri ea ho hula → molaoli oa enjene
- AC: Chaja e ka hare ho sekepe (bakeng sa ho tjhaja AC)
- DC: Litsamaiso tsa 12V ka sesebelisoa sa ho fetolela sa DC-DC
Setsi sa Lintlha
- AC: Ho kenya motlakase oa ts'ebeliso
- DCPhetoho ea lisebelisoa tsa motlakase tsa seva
- Bokamoso: Kabo e ka bang teng ea 380V DC e tobileng
Qeto: Ho Etsa Khetho e Nepahetseng
Ho fumana hore na o hloka motlakase oa AC kapa oa DC ho latela:
- Litlhoko tsa lisebelisoa tsa hau
- Mehloli ea motlakase e fumanehang
- Lintho tse lokelang ho nahanoa ka sebaka
- Litlhoko tsa katleho
- Ho ka hola ha nako e tlang
Leha AC e ntse e le eona e laolang kabo ea gridi, DC e ntse e ba ea bohlokoa haholo bakeng sa lisebelisoa tsa elektroniki tsa sejoale-joale le litsamaiso tsa matla a nchafatsoang. Litharollo tse sebetsang hantle ka ho fetisisa hangata li kenyelletsa:
- AC bakeng sa phetiso ea motlakase e hole
- DC bakeng sa kabo ea lehae ha ho khoneha
- Ho fokotsa phetoho lipakeng tsa tse peli
Ha theknoloji e ntse e fetoha, re ntse re leba litsamaisong tse kopaneng haholoanyane tse laolang mefuta ena ka bobeli ea hona joale ka bohlale. Ho utloisisa metheo ena ho netefatsa hore u etsa liqeto tse ntle tsa motlakase ebang ke ho rala sistimi ea letsatsi ea lapeng, ho haha setsi sa indasteri, kapa ho tjhaja smartphone ea hau feela.
Nako ea poso: Mmesa-21-2025